دست نشاندگان نادر شاه به نام محمّد حكيم بى اتاليق ( امير كبير ) بود . پس از آن قرار دادى ميان شاه بخارا و ايران بسته شد كه بر اساس آن رود آمو مرز طبيعى ايران و بخارا تعيين گرديد و سرزمينهاى جنوبى رود آمو - از بلخ تا چهار جوى - ضميمهء خاك ايران شد و هم اينكه نادر يكى از دختران ابو الفيض خان را به ازدواج خود و ديگرى را به زنى على قلى خان برادر زادهء خود در آورد و سپس به جانب خوارزم روان گرديد . « 1 » محمّد حكيم بىاتاليق چندى بعد در سال 1156 ه . ق / 1743 م ، در گذشت و با مرگ او شيرازهء امور بخارا از هم فرو پاشيد ؛ ابو الفيض خان نتوانست آن سامان را اداره كند . چنان كه قابل بىكينگاس در شهر سبز به سال 1158 ه . ق 1745 م ، پرچم مخالفت بر افراشت و سپس عباد اللّه بىخطايى نيز از فرصت بهره برد و در همان سال چند بار بر نواحى و بلوكات قرشى و شهر بخارا تاخت . ابو الفيض ، محمّد امين خواجه نقيب و خدايقلى قوشبيگى را با بيست هزار نفر از طايفهء اوزبك و تركمن به مقابلهء عباد اللّه بى فرستاد . در نبردى كه ميان دو طرف در قاطرچى ( در چهار منزلى بخارا ) به وقوع پيوست ، گروه بىشمارى كشته شد و هيچ يك به پيروزى دست نيافت . سرانجام آنان به صلح « كد خدايان دور انديش و مسلمانان مصلحت كيش » گردن نهادند كه بر اساس آن نواحى ميانكال با سمرقند در حوزهء تصرف عباد اللّه خطايى قرار گرفت . امّا ، ديرى نگذشت كه عباد اللّه بىخطايى بار ديگر اطراف بخارا را غارت كرد و به ميانكال برگشت ؛ ابو الفيض ناگزير از نادر در خواست كمك كرد . نادرشاه ، محمّد رحيم منغيت فرزند حكيم بىاتاليق را كه در ركاب او بود به همراه شاه قلى خان به بخارا فرستاد ؛ چون حكيم بىاتاليق در اين زمان در گذشته بود ، او را به جاى پدرش به اتاليقى برگزيد و دستور داد كه در خدمت ابو الفيض خان كمال بندگى را به جا بياورد . « 2 » در سال 1159 ه . ق / 1746 م ، روابط شاه بخارا با محمّد رحيم خان تيره شد و آن دو پيوسته نزد نادر شاه از يكديگر سعايت مىكردند و از او يارى مىخواستند . نادر شاه در همان سال ، نخست حسن خان سردار و سپس شاه قلى خان مروى و بهبود خان را براى

--> ( 1 ) . عالم آراى نادرى ، ج 2 / 800 ، دولت نادر شاه افشار / 254 ؛ تاريخ خانات آسياى مركزى / 45 . ( 2 ) . كشكول سليمى / 253 ؛ عالم آراى نادرى ، ج 3 / 1101 - 1103 .